BOLSWARD Een van de eerste openbare rozentuinen van Nederland, het rosarium in het Julianapark in Bolsward, gaat terug naar vroeger tijden. Ooit was het een kleurrijk en beschut onderdeel van het monumentale park.

Een klein duwtje met de kraan en hup: daar ligt een rozenboog omver met de betonvoeten naar boven. Datzelfde kraantje krijgt het een stuk moeilijker als grote boomstronken verwijderd moeten worden. De machine wordt bijna omvergetrokken. Maar groot materieel mag het Julianapark niet in. Dat zou te veel beschadigen, legt Sietze Hendriks van de gemeente Súdwest-Fryslân uit. Hij is de groene voorman van dit deel van de gemeente.

Terwijl even verderop het park in kleurenpracht staat door eenjarige bloeiers biedt de rozentuin een troosteloze aanblik. Alles is er platgewalst. Het rosarium, dat in 1913 tegelijk met het park werd aangelegd, heeft een opknapbeurt nodig. „In 2000 zijn we er ook mee bezig geweest”, vertelt Rebekka Cornelisse, vakgroepleider groen bij Súdwest-Fryslân. Op delen van de rozentuin had daarvoor een midgetgolfbaan gelegen. Bij het verwijderen van deze baan kwamen de percelen van het rosarium weer in zicht.

Het speciale rozenparkje bestaat uit acht rozenvakken. Zodra die in ere hersteld zijn, volgt half november de beplanting. „Maar het zal nog wel twee jaar duren voor je ziet wat de bedoeling van het geheel is”, denkt Cornelisse. Rozen zijn zonaanbidders, weet ze. Daarom is elk rosarium omgeven door beplanting die beschutting kan bieden. In Bolsward worden dat rododendrons Ook om ervoor te zorgen dat er elk deel van het jaar iets zal bloeien in dit deel van het park.

Pronken met rozen
Daar gaan de rozen straks ook voor zorgen. De gemeente heeft tussen de dertig en veertig soorten uitgekozen die om en om van voorjaar tot aan het najaar zullen bloeien. Zo waren de rosariums oorspronkelijk ook bedoeld, aldus Cornelisse. Ze kwamen eind 1800, begin 1900 in zwang in particuliere tuinen. De eigenaren wilden ermee pronken. Dat er zoveel verschillende kleuren zijn, is wat mensen altijd heeft aangetrokken in rozen, stelt Hendriks. Het was in die tijd ook in om openbare parken aan te leggen, weet Cornelisse. Dat zou goed zijn voor de gezondheid van de bevolking. Sneek had het Wilhelminapark al. De Bolswarders mochten op grond van een stichting hun eigen park aanleggen. Dat kreeg een bepaalde opbouw. Vanaf de ingang bij de poort aan de Snekerstraat werd het een strakke tuin, daarachter een Engelse landschapstuin en in het zuiden kwamen de rozen. Het was een van de eerste rosariums in een openbaar park in Nederland.

In de loop der jaren raakte het rozenvak verwilderd, stelt Hendriks vast. De rozenbottel en heesters begonnen er te woekeren en de gemeente merkte dat de levensduur van de grond eruit was. Daarom wordt het gebied nu grondig aangepakt. De grond wordt eerst 50 tot 60 centimeter afgegraven. Daarvoor in de plek komt grond die geschikt is voor rododendrons en voor rozen. Wandelaars zullen er dan meer van merken dan nu met alleen de rood-witte afzetlinten. „Vlak bij de vijver komen rijplaten voor het vervoer. Op dezelfde plek waar jaarlijks ook planken neergelegd worden als het Heamiel hier gevierd wordt”, vertelt Hendriks.

Rozen op stam
Voor zijn groenploeg betekent de nieuwe rozentuin straks extra werk. Twee groenmedewerkers worden verantwoordelijk voor het beheer. In het begin zal dat wekelijks zijn, later tweewekelijks. „Want het gras rondom de rozen moet ook gemaaid worden, we moeten snoeien en er is bemesting nodig.” Een deel van de rozen wordt zelfschonend. Die werpen hun eigen bruin geworden bloemblaadjes af. Bij de andere soorten moeten de uitgebloeide exemplaren steeds teruggeknipt worden.

Dit onderhoud is alleen maar mogelijk omdat Súdwest-Fryslân subsidie voor het park ontvangt, legt Cornelisse uit. Vanwege de monumentale status ervan. De entree van de acht perken wordt aan beide kanten hetzelfde. Er komen paden met rozen op stam ernaast. De zuidelijke entree wordt pas later aangelegd als fase 2 van het plan aan de beurt is.

Zelfs toen de rozentuin niet meer in volle glorie was, bleven er altijd bezoekers hangen, vertelt Cornelisse. „Woonzorglocatie Bloemkamp grenst aan het park. Heel vaak maken bewoners een ommetje en gaan even op een bankje zitten.” Ze is er verder trots op dat de gemeente de klus in eigen beheer uit kan voeren. „De kraantjes die anders de sportvelden onderhouden, worden nu hier ingezet.”

Maria Del Grosso

Bolswards Nieuwsblad