BOLSWARD Waar een ander achteloos voorbijloopt, blijft Michiel Galama (68) soms minutenlang staan. Bij de fraaie grachtenpanden van Bolsward, vanwege de details of omdat het zonlicht zo prachtig op een oude gevel valt. Of een vervallen gebouw dat mooi van lelijkheid is. Of een dansende blije vrolijke koe in de (voorjaars)wei. Een log dier dat eigenlijk niet kan dansen, maar dat toch doet. Geweldig.

Galama laat al regelmatig op diverse plekken in en rond Bolsward mensen meegenieten van zijn kunsten en maakt nu zijn opwachting in De Tiid, het prachtige Bolswarder pronkstuk in het centrum dat enkele jaren geleden is opgeknapt. Hij heeft er zin in en hoopt de bezoekers mooie en inspirerende kunst voor te schotelen in dat fraaie gebouw, vanaf zaterdag 24 oktober. De tentoonstelling duurt tot en met 27 maart. De speciaal voor De Tiid samengestelde tentoonstelling heet De Stad, De Koe, De Bol.

Bouwen en kreëarjen, dêr hâld ik fan. Dat fyn ik prachtich.

Een Middeleeuws houtsnijwerkje op een rugleuning van een koorbank in de Martinikerk, waarop een mens zich door een wereldbol wringt, heeft hem geïnspireerd voor deze expositie. Het zette hem aan het denken over de plaats van de mens in het grote geheel, binnen Bolsward en de rest van de aardbol. ,,Wy sitte hjir op dat lytse baltsje yn it hielal en tinke dat wy hiel wichtige dingen dogge. Mar wy binne mar in hiel lyts ûnderdiel fan it grutte gehiel.” Het houtsnijwerk geeft ook treffend de mens en wereld weer: de mens in de wereld of een wereldbeeld van de mens.

Michiel Galama richt zich graag op het moois dat er is. ,,Ik fyn it moai om dingen te ûntdekken en dêr wer wat nijs fan te meitsjen.” Daarom heeft hij van het eeuwenoude houtsnijwerkje een aantal 3D-geprinte poppetjes gemaakt, die met zijn allen om een aardbol draaien. De poppetjes komen op een speciale installatie die voor het eerst wordt vertoond in De Tiid. De installatie gaat bewegen zodra bezoekers langs een sensor lopen.Een eerder gemaakt kunstwerk voor Hendrik Nannes Catrijn Epesstichting wordt in de expositie ook onder de aandacht gebracht: een spiegel die mensen deel laat uitmaken van het verleden. Ook dat heeft met je blik op het geheel en jezelf te maken. Verwondering over hoe de wereld letterlijk en figuurlijk draait en de mensen daarin.

Zijn gedachten staan nooit stil. Het ene idee roept het andere op. Een gesprek over schilderkunst kan zomaar uitmonden in een filosofische beschouwing over het heelal, om vervolgens weer terug te keren naar een herinnering uit zijn jeugd. Hij ziet overal verbanden en juist dat maakt het kunstenaarschap voor hem zo boeiend.

Galama groeide op bij Friens, in een agrarische omgeving. Het boerenleven was vanzelfsprekend aanwezig, maar zelf voelde hij er weinig voor om boer te worden. Zijn belangstelling lag ergens anders. Hij hield van tekenen, bouwen en dingen bedenken.

Ooit zag hij een toekomst als architect voor zich. Dat is er niet van gekomen, uitgeloot, maar de liefde voor vormgeving en constructies is nooit verdwenen. Nog altijd kan hij zich uren vermaken met bouwen, ontwerpen en experimenteren. Zelfs Lego heeft zijn belangstelling. Niet alleen om bestaande bouwwerken na te maken, maar juist om zelf onderdelen te bedenken die nog niet bestaan. ,,Ik haw de pleats fan myn pake neimakke, mei ûlebuorden fan selsmakke Lego. Bouwen en kreëarjen, dêr hâld ik fan. Dat fyn ik prachtich.”

Die nieuwsgierigheid kon hij jarenlang kwijt in zijn werk als docent beeldende vakken en techniek in het voortgezet onderwijs.

’De ko is wol in prachtich moai ding dat dûnsjen kin’

Ook tegenwoordig staat hij nog voor de klas, één dag per week. Het contact met jongeren vindt hij waardevol. Bovendien geniet hij van de mogelijkheden die nieuwe technieken bieden. Zo gebruikt hij ook in zijn eigen kunst 3D-printers en andere moderne hulpmiddelen.

Het houdt hem levenslustig. ,,Ik bin in optimist, dus ik sjoch altyd wol de goeie dingen om my hinne.” Hij vindt het belangrijk om oog te houden voor wat mensen wél voor elkaar krijgen. Voor creativiteit, schoonheid en positieve ontwikkelingen. Die instelling bepaalt ook hoe hij naar zijn omgeving kijkt.

Hoewel Galama niet in Bolsward is opgegroeid, is de stad nauw verweven met zijn leven. Hij ging er naar school, ontmoette er zijn partner en werkte er jarenlang. Inmiddels kent hij talloze straatjes, gevels en doorkijkjes. Desondanks blijft Bolsward hem verrassen. Tijdens het wandelen of fietsen kan hij ineens worden getroffen door een vertrouwd tafereel dat er op dat moment heel anders uitziet. Vooral de werking van licht en schaduw fascineert hem. ,,Dan tink ik: jee, wat is dit moai hjir. En hiel soms meitsje ik it wol in bytsje moaier hear, mar dat giet om details. Boalsert is fan himsels út al hiel moai.”

Hij maakt op zo’n verwonderingsmoment een foto of schets en probeert later in zijn atelier de sfeer terug te brengen op het doek. Daarbij schildert hij niet klakkeloos wat hij heeft gezien. Soms verandert hij bewust de compositie, verschuift hij een gebouw of versterkt hij een kleur. Niet de exacte werkelijkheid is voor hem het belangrijkste, maar de beleving. ,,Ik besykje dat gefoel dat ik op sa’n momint haw, werom te krijen yn myn skilderij.”

Ook het platteland rond Bolsward blijft hem bekoren. Vooral koeien fascineren hem. Hij geniet van hun soms onbeholpen bewegingen en van de uitbundigheid waarmee ze in het voorjaar de wei ingaan. ,,De ko is wol in prachtich moai ding. Dat it dûnsjen wol wylst it der hielendal net geskikt foar is, dat is dochs machtich?”

Johan Vogelzang

Bolswards Nieuwsblad