BOLSWARD Aan de muur van zijn hobbykamer hangt een collage die alles vertelt over Tonnie Siemonsma. Zwart-witfoto’s van De Sik, de karakteristieke diesellocomotor die decennia geleden door de straten van Bolsward reed, hangen er naast elkaar. Ernaast staat een plateau met een modeltrein. Fotograferen en treinen, de twee grote passies van de 76-jarige Bolswarder, komen in die ene hoek van zijn huis samen.

Met zijn camera in de aanslag stond Siemonsma de afgelopen tijd regelmatig langs de kant van de weg bij de westelijke entree van Bolsward. Tussen de machines, afzettingen en wisselende verkeerssituaties legde hij de werkzaamheden aan het kruispunt aan de N359 vast. Wie er de afgelopen maanden voorbijreed, kan de bekende Bolswarder zomaar hebben zien staan.

,,Dit is puur hobbymatig en ik vind het interessant. De bouw interesseert mij”, vertelt Siemonsma. Voor de klus pakte hij zijn zware fullframecamera weer uit de kast. ,,Ik heb de zware camera nog even meegepakt voor deze klus, maar anders neem ik hem niet meer mee hoor. Allemaal met de iPhone nu. Die is net zo goed tegenwoordig. Maar op die zware camera zit een telelens en een fullframecamera kan toch net iets meer.” Zijn werk gebeurt zonder opdracht en zonder verplichting. ,,Het gaat prima. Ik ben nu een tijdje vrijwillig foto’s aan het maken bij de kruising waar vroeger de stoplichten stonden”, zegt hij. ,,Voor mijzelf wel. Ik ben nooit in opdracht geweest. Ik wil vrijwillig foto’s maken. Van de week waren ze weer verder met de bouw en heb ik een hesje gevraagd, en dan kan ik wat dichterbij komen.”

Collage vol herinneringen
In de hobbykamer staat het modeltreintje naast de collage van De Sik, de locomotor die jarenlang een vertrouwd gezicht was in Bolsward. Het voertuig verzorgde het goederenvervoer over de voormalige tramlijn tussen Sneek en Bolsward en reed daarbij dwars door de stad. Op 28 juni 1968 maakte de laatste rit een einde aan dat vertrouwde straatbeeld. Daarna werd de tramlijn opgebroken en verdween De Sik uit het Bolswarder straatbeeld.

Siemonsma begon ongeveer twee maanden geleden aan de collage. ,,Treinen vind ik mooi. Ik heb zelf een spoorbaan en ik ben veel gaan fotograferen, en ik ben gek van Bolsward. Dus dan doen we foto’s van de stad ertussendoor. Zo zag ik de combinatie”, legt hij uit. Veel plaatsgenoten herkennen zich in het beeld, merkt hij: veel mensen hebben herinneringen aan De Sik.

Halve eeuw achter de lens
De liefde voor fotografie ontstond bij Siemonsma al op de basisschool. ,,Als we vroeger op het schoolplein speelden, zag ik opeens lange zwarte gordijnen en dan zat ik de ramen te tellen: hé, dat is mijn klas, we krijgen vanmiddag film. Dat vond ik prachtig. Beeld en geluid. Ik zie nu ook veel films. Ik ben altijd al een filmliefhebber geweest.”

Wat begon met een treintje, werd al snel een donkere kamer. ,,Ik had eerst een klein treintje en later heeft de fotografie de treinbaan vervangen. Ik had zelf een Opemus 3A-vergroter en dan heb je drie bakken. Je begint met ontwikkelen, dan heb je een stopbad en dan krijg je de fixeerder om de kleur goed te houden”, herinnert hij zich. ,,Ik ben blij dat ik die techniek heb meegekregen. Mijn broer hielp mij eerst. We begonnen met een foto en dan kwam er niks op. Foutje, er lag niks op. Dus nog maar een keer, dan moet het langzaam opkomen. Er mag niet te veel licht op, want dan gaat het te snel. Veel mensen met een mobieltje hebben de kennis van vroeger niet meer. Ik moest er altijd veel voor doen.” Vijftien jaar lang fotografeerde hij voor voetbalclub RES en legde hij evenementen in Bolsward vast. ,,Ik hou van foto’s maken van verschillende oude gebouwen met historie. Kinderfoto’s vind ik ook mooi om te maken”, zegt de gepensioneerde Bolswarder, die vroeger bij aardewerkfabriek Tichelaar werkte en daar op jonge leeftijd werd afgekeurd. ,,Toen heb ik zware jaren gehad en later ben ik weer opgekrabbeld.”

Aan stoppen met fotograferen dacht hij lange tijd niet. Toch trekt hij inmiddels een grens. ,,Dit is ook de laatste keer, en dit is vrijwillig. Ik kan ook niet meer goed zien, en met het opstappen van en af de fiets heb ik moeilijkheden. Dan heb ik mijn portie wel gedaan”, zegt hij. Vijftig jaar lang legde hij Bolsward vast op de gevoelige plaat. Zijn hele archief schonk hij aan de Tiid, het lokale historisch archief.

Jorn Kramer

Bolsward Nieuwsblad