SUDWEST Vijf samenwerkende oorlogsmusea in zuidwestelijk Fryslân organiseren samen de Maand van het oorlogsverleden. In die maand, die op 15 april is begonnen en duurt tot en met 31 mei 2026, worden diverse activiteiten georganiseerd. Museum De Tiid Bolsward, Bezoekerscentrum Mar & Klif Oudemirdum, Warkums Erfskip met de oorlogszolder, Museum Bescherming Bevolking Grou en het Kazemattenmuseum op Kornwerderzand werken al een aantal jaren samen en hebben al meerdere activiteiten georganiseerd. Nu vinden zij het tijd voor een maand aandacht voor herdenken.

Dit jaar is het 81 jaar geleden dat tienduizenden Canadese soldaten Nederland bevrijdden van de Duitse bezetter. In het kader van dit bijzondere jubileum organiseren de vijf samenwerkende oorlogsmusea op donderdag 30 april een lezing over de opmars van de Canadese troepen: van D-Day tot aan de Afsluitdijk en Delfzijl. Tijdens deze lezing neemt Joël Stoppels de bezoekers mee in het verhaal van de Canadese opmars in 1944 en 1945. Aan de hand van persoonlijke verhalen, militaire operaties en gebeurtenissen op lokaal niveau wordt inzichtelijk gemaakt hoe de bevrijding verliep, met speciale aandacht voor Noord-Nederland.

Hoe zag deze opmars eruit? Waar liepen de Canadese troepen tegenaan? En wat betekende deze bevrijding voor de regio en haar inwoners? Een lezing die niet alleen de militaire geschiedenis belicht, maar ook de menselijke kant van de bevrijding voelbaar maakt.

De lezing vindt plaats in dorpshuis It Bynt, Noorderlaan 3 in Wons en begint om 20.00 uur. Inloop vanaf 19.45 uur. De kosten voor deze avond zijn 5 euro per persoon. Dat is inclusief een kop koffie of thee. Aanmelden kan via https://nationaallandschap.frl/evenementen.

Het is ook mogelijk om te wandelen langs een vrijwel vergeten hoofdstuk uit de Tweede Wereldoorlog met de NAD-wandelroute in Workum. De route voert langs locaties die verbonden zijn met het Nederlands Arbeidsdienstkamp dat hier gevestigd was. Met verhalen en historische beelden, samengesteld door Museum Warkums Erfskip, komt de geschiedenis letterlijk onder de voeten tot leven. Een indrukwekkende wandeling voor eenieder met belangstelling voor WOII. Het routeboekje is beschikbaar vanaf eind april. De wandelroute is mooi te combineren met de NAD expositie in het voormalige stadhuis van Workum.

Een concertreeks over moed, menselijkheid en verbinding in tijden van polarisatie is ook vermeldenswaardig. In deze bijzondere serie komen muziek, filosofie en maatschappelijke reflectie samen in een indringende dialoog over polarisatie, morele moed en menselijke waardigheid. Filosoof en polarisatie-expert Bart Brandsma gaat – in woord en gedachte – in gesprek met Titus Brandsma (1881–1942), priester, denker en martelaar, wiens leven en gedachtegoed niets aan actualiteit hebben ingeboet. Onder muzikale leiding van Jan Vermaning brengen het Nationaal Symfonisch Kamerorkest en het Noord Nederlands Kamerkoor een zorgvuldig samengesteld programma waarin muziek en gesproken reflectie elkaar versterken. De concerten vinden plaats op betekenisvolle locaties door het land en worden omlijst met beeldmateriaal, waaronder historisch archiefmateriaal van Titus Brandsma. Op 8 mei vindt het plaats in de Martinikerk in Bolsward.

Op 4 mei vertrekken 25 estafettelopers naar Wageningen om daar het bevrijdingsvuur op te halen. In estafetteloop gaat wordt het vuur naar Kornwerderzand gebracht waar het vredesvuur in het Kazemattenmuseum wordt ontstoken door wethouder Rietman van de gemeente Súdwest-Fryslân. De lopers arriveren daar op 5 mei tussen 14.30 en 15.00 uur.

Op zaterdag 30 mei 2026 is de elfde editie van Bunkerdag. De bunkers langs de Nederlandse kust zijn één dag samen open voor publiek. Van Zeeland tot en met de Waddeneilanden kun je tussen 10.00 en 17.00 uur een kijkje nemen in deze bijzondere bouwwerken uit de Tweede Wereldoorlog die onderdeel waren van de Atlantikwall. Ook het Kazemattenmuseum doet mee.

De kazematten zijn ingericht zoals die er ten tijde van de oorlog uitzagen. Er is een audiotour te doen, films kijken. Verder is er een aantal DAF YA126’s te bekijken, een 4-wiel aangedreven voertuig. De DAF YA-126 is er in drie verschillende basisuitvoeringen: wapendrager, radiowagen en ambulance. Ook de re-enactmetgroepen Nullicedo Friesland en Onze Marine zijn aanwezig. En de documentaire over de berging van de Lancaster ED603 is te zien. Bunkerdag wordt gehouden van 10.00 tot 17.00 uur. Meer informatie over alle deelnemende locaties en het volledige programma is te vinden op www.bunkerdag.nl.