BOLSWARD Aad Voshol schreef 25 waargebeurde verhalen op uit zijn politietijd. Over dynamiet, zedenzaken, en een fiets die boven een bed hing. Er lopen mensen rond die hun schoonmoeder willen opblazen. De gepensioneerde politieman uit Boslward kwam er eentje tegen en dat verhaal staat nu in zijn boek getiteld „De wraak met de schoffel”.

De man was vakantiekracht bij een bedrijf dat seismologisch onderzoek deed in de omgeving van Bolsward: diepe gaten boren, dynamiet erin, laten knallen en zo de bodem in kaart brengen. Hij had een spin op zijn arm getatoeëerd, dus in het boek heet hij Spiderman. Drie staven nam hij mee naar huis, want de moeder van zijn vriendin had een stokje gestoken voor de relatie en dat zat hem hoog. Het is niet gelukt. Hij was de ontstekers vergeten. „Hij wist duidelijk niet waar het over ging”, zegt Voshol droog. Te veel tekenfilms gekeken, denkt hij.

Tweehonderd
Het boek verscheen eind vorige maand bij uitgeverij Elikser in Leeuwarden en is verkrijgbaar bij die uitgever, in de boekhandel en bij bol.com. In nog geen twee weken gingen er tweehonderd exemplaren weg. De reactie die Voshol het vaakst hoort: ik heb het in één avond uitgelezen. Bij vijfentwintig losse verhalen is dat een compliment.

Een boek vol losse zaken
De wraak met de schoffel is het eerste boek. Van Voshol. Hij woont sinds 1981 in Friesland en werkte als politieman in Makkum, Bolsward, Sneek en Leeuwarden: zeven jaar straatdienst, daarna de algemene recherche, en het langst bij de zeden. Dat schrijven ging hem niet vreemd af. In 1990 hield hij al een vakantiedagboek bij, en in zijn werk maakte hij honderden processen-verbaal. „Dat vond ik altijd prachtig werk.” Losse verhalen dus. Vijfentwintig stuks, allemaal zelf meegemaakt: als straatagent, als rechercheur en bij de zeden. Verder ging hij langs bij een schrijfcoach, die hem één ding meegaf: elke dag een uur schrijven. Van een ervaren auteur kreeg hij nog vijf tips. Ruim een jaar later was het klaar.

Niet alles is grappig
Want nee, niet elk hoofdstuk is een anekdote voor op een verjaardag. De zwaarste verhalen komen uit zijn jaren bij de zedenrecherche in Leeuwarden. Steeds weer kwam er een zaak voorbij waarvan hij dacht: hoe ís het mogelijk dat dit ergens in een mens huist. „Als je denkt dat je alles hebt gezien, komt er elke keer wat nieuws.” Ook de straatdienst hakte erin. Dodelijke aanrijdingen, zelfdodingen, een kind dat uit het water wordt gehaald terwijl de moeder er naast staat. Dat leg je ’s avonds niet zomaar naast je bed. Precies daarom zat Voshol negen jaar lang in een bedrijfsopvangteam.

Dit team vangt collega’s op na schokkende gebeurtenissen. Dag en nacht bereikbaar, na een schietpartij, een dodelijk ongeval of een zelfdoding.

Uit die hoek komt ook het slothoofdstuk. Na de Dakota-ramp in 1996, waarbij tweeëndertig mensen omkwamen, moest een reddingsbrigade uitrukken naar een plek waar niets meer te redden viel. Voshol deed samen met een collega twee avonden lang de opvang van die mensen. Op de omslag staat niet voor niets: het leven achter het uniform. „Waar je ook naartoe gaat, je bent een mens en je blijft een mens.”

Geen Baantjer
En dan die fiets boven het bed. Die hing daar niet voor de sier: hij moest de bewoner in hogere sferen brengen. Verder houdt Voshol zijn mond, voor de details verwijst hij graag naar zijn boek.

Detectiveseries zoals Baantjer kijkt hij met plezier, maar hij ziet er zijn eigen vak niet in terug. Eén rechercheur die tussen twee borrels door een moord oplost: zo gaat het niet. Is er tegenwoordig een moord zonder verdachte in beeld, dan wordt er een Team Grootschalig Optreden opgetuigd, vijftien tot dertig rechercheurs. Vermakelijk, zegt hij over Baantjer, maar meer ook niet.

Of er nog een boek komt? Eerst even rust. Hoewel, geeft hij toe, het proces van begin tot eind vond hij eigenlijk het allermooiste. En mensen die hem nu op straat aanspreken met de vraag waar ze zijn boek kunnen krijgen – dat is bijna leuker dan het boek zelf.

Martin Laning

Bolswards Nieuwsblad