BOLSWARD Het honderd jaar oude koor genaamd Martinicantorij uit Bolsward is niet meer. De leden zijn ermee gestopt. In de Martinikerk in Bolsward klonken bij. De afscheidsdienst op 19 april zowel feestelijke als weemoedige tonen. De Martinicantorij vierde haar 100-jarig bestaan, maar nam tegelijk afscheid. Na een eeuw zingen valt het doek. „Maar we hebben een geweldig mooi afscheid gehad, het was een prachtige dienst” zegt voorzitter Hinke Pruiksma (90).

„Het is verschrikkelijk jammer dat je net bij het 100-jarig bestaan moet stoppen”, zegt voorzitter Hinke Pruiksma (90) over het einde van het koor. Zo stoppen de dirigent en een aantal leden ermee. „Dan houd je geen mensen meer over. Het was een geweldig groot koor, maar de laatste tientallen jaren zakte het aantal leden. Sommige leden zitten er al veertig of vijftig jaar bij. Het is een teken van de tijd.”

‘Zes mensen van boven de 85’
De belangrijkste redenen dat het koor ermee ophoudt, is de leeftijd van de leden en de mobiliteit die daarbij komt kijken. „Er zitten zes mensen van boven de 85 in en een stuk of wat boven de 80.” Sommigen van hen lopen met een rollator en voor hen is reizen bijna niet meer te doen. Het is niet zo dat ze geen mooi geluid meer kunnen produceren, maar de man-vrouwverdeling vormt wel een probleem. „We hebben wel genoeg vrouwen, maar niet genoeg mannen. Als je geen goed product meer kunt neerzetten, wordt het moeilijk. We hebben er lang over nagedacht, maar het wordt nu helaas tijd om te stoppen. Er komen geen jonge leden meer bij.” Nieuwe aanwas blijft uit. „Er moeten gewoon jonge mensen bijkomen.” Maar dat lukt niet. „Projectkoren zijn veel meer in trek. Daarvoor repeteer je drie of vier keer en dan voer je het uit. Maar bij ons koor is het elke donderdagavond.”

‘Het leven was toen anders’
Dat past voor veel jonge mensen niet meer in hun planning. „In de tijd dat ik erbij kwam, waren er ook niet zoveel andere dingen. Het leven was toen anders. Er gingen toen ook nog veel meer mensen naar de kerk. Tegenwoordig hebben mensen een hoop andere bezigheden.”

De cantorij sprak al langer over stoppen, maar wilde per se het 100-jarig jubileum halen. Daarna was het moment gekomen, zegt Pruiksma. „Je kunt beter afscheid nemen als het nog redelijk goed gaat dan wanneer het langzaam afbrokkelt en er niets overblijft. Zo wil je geen afscheid nemen.”

En dat afscheid was er één om niet te vergeten, aldus Pruiksma. „We hebben een geweldig mooi afscheid gehad. Ik had het nooit verwacht. Het was een prachtige dienst. Ik hoor nog steeds van mensen dat ze het zo mooi vonden. Maar er is natuurlijk ook een hele geschiedenis aan voorafgegaan.”

Door docent Faber opgericht in het jaar 1926
Over die geschiedenis vertelt voorzitter van de kerkenraad Wiebren Minnema: „De Martinicantorij werd in 1926 opgericht op initiatief van muziekschooldocent Faber, die bij de kerkenraad aanklopte met het idee voor een kerkkoor. Wat begon met zo’n 25 leden en een contributie van 25 cent per week, groeide in de decennia daarna uit tot een vaste waarde binnen de kerk en de gemeenschap van Bolsward.”

Zelfs in moeilijke tijden bleef het koor zingen. „Tijdens de Tweede Wereldoorlog gingen de repetities en optredens door, tot de avondklok in 1944 daar tijdelijk een einde aan maakte. In de jaren die volgden beleefde de cantorij haar bloeiperiode. Met soms wel tachtig leden verzorgde het koor cantatediensten en bijzondere vieringen. De koorkleding werd destijds nog met de hand gemaakt door de vrouwelijke leden zelf.” De cantorij was meer dan alleen een koor. „Het was ook een hechte gemeenschap waarin vriendschappen en zelfs liefdes ontstonden. Meerdere echtparen vonden elkaar binnen het koor en bij huwelijken klonk vanzelfsprekend de zang van de cantorij. Ook buiten de kerk liet het koor zich horen, bijvoorbeeld tijdens drukbezochte volkskerstzangdiensten, waar de hele gemeenschap samenkwam.”

Er was ooit een kinderkoor bij
In de latere jaren nam het aantal leden af. „Waar het koor ooit uitgroeide tot een grote groep, met zelfs een kinderkoor van vijftig kinderen, bestaat de Martinicantorij nu nog uit 25 leden. Onder leiding van dirigent Doeke van Wieren en met begeleiding van Siebout Akkerman op orgel bleef het koor tot het laatst actief.” Volgens Minnema stopt naast het leveren van een bijdrage aan de vele kerkdiensten ook de gemeenschap van de Martinicantorij. „Want als muzikale gemeenschap bouw je samen wat op en deel je ook lief en leed met elkaar. De cantorij stopt maar wat blijft zijn de herinneringen en dat zijn er vele.” En dus moet het koor er, jammer genoeg, mee stoppen. Pruiksma zat er lange tijd bij en zal het erg missen.

„Het is een stukje van je leven geweest. Met elkaar mooi zingen is het mooiste wat er is.”

Jorn Kramer